Bezdzietność z wyboru

Podziel się wiedzą!

Your ads will be inserted here by

Easy Plugin for AdSense.

Please go to the plugin admin page to
Paste your ad code OR
Suppress this ad slot.

Współcześnie, po raz pierwszy od tysiącleci, kobiety mają możliwość wyboru – posiadać czy nie posiadać dzieci? Wciąż jednak spotykamy się w wieloma stereotypami dotyczącymi rodzin bez potomstwa. W powszechnej opinii społecznej bezdzietność kojarzy się z nieszczęściem oraz bezpłodnością, albo też egoizmem, który w rezultacie i tak ma doprowadzić do poczucia bycia nieszczęśliwym. Tym samym temat zostaje sprowadzony do strategii życiowej polegającej na wykluczeniu posiadania dzieci, które miałyby być zbędnym balastem i przeszkodą na drodze przyjemności życia lub desperackiej walki o dziecko, którego pomimo wielu starań nie można mieć. Oba przykłady obrazują jednak skrajności nieposiadania potomstwa.

Istnieje wiele czynników natury biologicznej, ekonomicznej, społecznej czy osobistej mogących wpływać na bezdzietność. O ile problem z płodnością czy inne biologiczne uwarunkowania uniemożliwiające posiadanie dzieci wzbudzają współczucie, tak świadoma rezygnacja z posiadania potomstwa generuje brak zrozumienia i niechęć w stosunku do osób, które się na to dobrowolnie decydują. Wśród wielu stereotypów znajdziemy opinie, że na taki krok decydują się egoiści, ludzie samolubni, zimni w obyciu, nie lubiący dzieci, wyobcowani i zapatrzeni w siebie oraz uciekający od odpowiedzialności. Tymczasem bezdzietni z wyboru to na ogół osoby dobrze wykształcone, przyjazne i otwarte. Świadomi alternatywnych możliwości osiągania satysfakcji życiowej poza rozmnażaniem, cieszą się życiem i korzystają z jego możliwości. Inną grupę stanowią też osoby z zaburzeniami psychopatologicznymi, gdzie na zachowania prokreacyjne mają wpływ traumatyczne doświadczenia z dzieciństwa, negatywne wzorce identyfikacyjne czy brak odpowiednich wzorów rodzicielskich. Jednakże dobrowolną bezdzietność należy analizować indywidualnie i przede wszystkim z perspektywy zmieniających się ról płciowych. Według badań socjologicznych i demograficznych, w przypadku kobiet ma wpływ również ich praca zawodowa i późne zawieranie małżeństw. Nie zawsze jest to jednak związane z decyzją o kategorycznym braku potomstwa, często jest to po prostu odwleczenie tego stanu w czasie.

Nowa rola kobiet

W nowoczesnych społeczeństwach liczba dzieci nie ma związku z produktywnością ekonomiczną. Rola kobiet nie ogranicza się wobec tego do nieodpłatnych usług i działań konsumpcyjnych na rzecz rodziny. Wobec tych argumentów pojawiają się kobiety, których wyborem jest inna rola niż ta macierzyńska. Kobiety w obecnych czasach mogą się realizować na wielu płaszczyznach i w wielu dziedzinach. Nastąpiła znacząca zmiana orientacji młodych kobiet na edukację i rozwój zawodowy co niesie za sobą ekonomiczne korzyści z bezdzietności. Takie wymierne korzyści można przeznaczyć np. na inwestycję w siebie, swoich rodziców czy dobra materialne.

Czy to coś zmieni?

Oprócz przyczyn ekonomicznych, są oczywiście również przyczyny osobiste, emocjonalne i społeczne predysponujące do wyboru bezdzietności. Świadomie podejmujące tę decyzję pary okazują sobie więcej uczuć, miłości i mają większą zażyłość. W odróżnieniu od par z dziećmi spędzają też wspólnie więcej wolnego czasu, poświęcają sobie wzajemnie więcej uwagi oraz bardziej dbają o rozwój intelektualny i kulturalny. Co więcej, do takiej decyzji mogą też pokierować altruistyczne poglądy na świat – przeludnienie czy problemy ekologiczne. W tym przypadku decyzja podyktowana jest nie dobrem własnym a dobrem ogółu. W innym odniesieniu światopoglądowym, może się też zdarzyć przekonanie, że świat ma tyle zagrożeń i patologii, że nie jest odpowiednim miejscem do prokreacji i wychowywania dzieci.


Your ads will be inserted here by

Easy Plugin for AdSense.

Please go to the plugin admin page to
Paste your ad code OR
Suppress this ad slot.

Życie pod presją 

Na Zachodzie Europy i w Stanach Zjednoczonych świadoma bezdzietność nie budzi takich negatywnych emocji jak w Polsce. Jedną z przyczyn reakcji w naszym kraju może być powszechny stereotyp, że dziecko jest fundamentem rodziny a związek bez niego nie może być szczęśliwy – pomimo iż dziecko wcale nie jest gwarantem udanego związku. Kolejną kwestią jest namawianie do posiadania potomstwa z chęci realizacji własnych potrzeb: bycia ciocią, wujkiem, babcią, dziadkiem. Bywa też, że otoczenie zazdrości – bezdzietni mają mniej ograniczeń, więcej czasu oraz środków na samorealizację, rozwój czy podróże. W przypadku odczuwania presji na założenie rodziny, warto jasno powiedzieć, że „Nie chcemy mieć dzieci i taka jest nasza decyzja”. Pozwoli to uniknąć dalszych pytań oraz snucia domysłów przez bliskich i przyjaciół. Podejmowane przez nas decyzje zawsze będą komentowane przez innych, niezależnie od tego jakie by nie były- nie jest to jednak powód by postępować wbrew sobie i swoim przekonaniom.

To nie takie łatwe

Decyzja o odroczeniu lub braku posiadania potomstwa jest zawsze trudna. Młodzi ludzie wybierający bezdzietność są zwykle bardzo odpowiedzialni – mają świadomość walki o miejsce na rynku pracy, ciągłej konieczności dokształcania się i co za tym idzie- braku odpowiedniej ilości czasu na życie rodzinne. Brak możliwości sprostania wymogom rodzicielstwa zmusza do trudnych wyborów. Mając świadomość odpowiedzialności jaką jest posiadanie dziecka, chcą uniknąć zaniedbywania i nieszczęścia swojej pociechy. W takim przypadku decyzję o potomstwie podejmą dopiero wtedy, gdy stwierdzą, że poradzą sobie w życiu, w perspektywie co najmniej kilkunastu lat.

Nie oceniaj

Zjawisko bezdzietności należy oswoić i nie potępiać go ani nie spłycać do egoistycznych pobudek. Należy je analizować z perspektywy zmieniających się ról płciowych oraz czynników indywidualnych. Wybór życia bez dziecka nie musi być złym wyborem. Wiele bezdzietnych kobiet ma poczucie podejmowania wielu inicjatyw i działań, przez co czują się spełnione oraz szczęśliwe, a ich związki są nie mniej wartościowe. Poza tym lepiej nie posiadać dzieci niż rodzić niechciane – dziecko powołane do życia na siłę, z poczucia obowiązku, nie będzie w pełni kochani ani szczęśliwe. W takich przypadkach mówimy o braku odpowiedzialności rodziców – doceńmy zatem świadomą decyzję o braku potomstwa i odpowiedzialność, która za tym idzie, gdyż jest to równie trudna decyzja co ta o odpowiedzialnym rodzicielstwie.✿

Małgorzata Kuczar,

psycholog

Podziel się wiedzą!